dostawa

Cena transportu drogowego nie jest stała. Nawet przy tej samej trasie, podobnym ładunku i tym samym rodzaju pojazdu stawka może znacząco różnić się w zależności od tygodnia czy miesiąca.

Jednym z powodów jest sezonowość.

Rynek transportowy funkcjonuje w oparciu o relację między liczbą ładunków a dostępną liczbą pojazdów. Jeżeli w krótkim czasie rośnie liczba firm poszukujących transportu, a liczba dostępnych samochodów pozostaje podobna, przewoźnicy zazwyczaj oczekują wyższych stawek.

Z kolei w okresach mniejszego zapotrzebowania sytuacja może się odwrócić. Tego typu manipulacje nie są zgodne z moimi wartościami i zasadami biznesowej współpracy, ale niestety można je zauważyć na rynku TSL.

Dlatego zrozumienie sezonowości jest ważne zarówno dla spedytorów, przewoźników, jak i firm regularnie wysyłających towary.

Czym właściwie jest sezonowość w transporcie?

Sezonowość to powtarzające się w ciągu roku zmiany popytu na usługi transportowe.

Nie zawsze dotyczą one całego rynku jednocześnie. Czasami wzrost zapotrzebowania obejmuje określony kraj, region, rodzaj towaru albo konkretny typ pojazdu.

Przykładowo w jednym okresie może brakować chłodni, podczas gdy znalezienie standardowej firanki nie stanowi większego problemu.

W innym momencie największe zapotrzebowanie może pojawić się na trasach z Niemiec do Polski, podczas gdy transport w przeciwnym kierunku będzie znacznie łatwiejszy do zorganizowania.

Dlatego spedytor nie powinien patrzeć wyłącznie na liczbę kilometrów. Liczy się również aktualna sytuacja na danym kierunku.

Przed świętami transport zwykle przyspiesza

Jednym z najbardziej charakterystycznych okresów na rynku transportowym są tygodnie poprzedzające Boże Narodzenie.

Firmy próbują wtedy:

• uzupełnić magazyny
• dostarczyć towary do sieci handlowych
• zrealizować zamówienia klientów
• zakończyć produkcję i sprzedaż przed końcem roku
• dostarczyć produkty przed przerwą świąteczną

Liczba ładunków może wzrosnąć bardzo szybko.

Problem w tym, że liczba dostępnych ciężarówek nie rośnie w takim samym tempie. W efekcie znalezienie auta zaczyna zajmować więcej czasu, a przewoźnicy mogą wybierać pomiędzy wieloma ofertami.

Naturalną konsekwencją są wyższe stawki.

Koniec roku to szczególnie trudny okres

Grudzień jest specyficzny także z jeszcze jednego powodu.

Wiele firm realizuje ostatnie dostawy wynikające z planów sprzedażowych, kontraktów lub budżetów rocznych.

Jednocześnie część przewoźników ogranicza działalność przed świętami.

Kierowcy chcą wrócić do domu, a firmy transportowe starają się tak planować trasy, żeby pojazd nie został daleko od bazy na okres świąteczny.

To powoduje, że niektóre kierunki stają się szczególnie drogie.

Przewoźnik analizuje wtedy nie tylko stawkę za konkretny transport, ale również możliwość znalezienia kolejnego ładunku.

Jeżeli istnieje ryzyko, że samochód wróci pusty, cena pierwszego transportu może wzrosnąć.

Wakacje również wpływają na dostępność pojazdów

Lipiec i sierpień są kolejnym charakterystycznym okresem.

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że wakacje oznaczają mniej transportów.

W praktyce sytuacja jest bardziej złożona.

Część firm rzeczywiście ogranicza produkcję. Jednocześnie wielu kierowców oraz pracowników firm transportowych korzysta z urlopów.

Zmniejsza się więc również liczba dostępnych pojazdów.

Na niektórych kierunkach może dojść do sytuacji, w której liczba ładunków pozostaje stosunkowo wysoka, ale samochodów jest mniej.

A to ponownie oznacza presję na wzrost cen.

Transport produktów sezonowych

Bardzo dobrze widać sezonowość również w transporcie żywności.

W określonych miesiącach zwiększa się przewóz między innymi:

• owoców
• warzyw
• produktów mrożonych
• produktów wymagających kontrolowanej temperatury

W takich okresach gwałtownie rośnie zapotrzebowanie na chłodnie.

Jeżeli w jednym regionie rozpoczyna się sezon zbiorów, duża liczba producentów i dystrybutorów zaczyna szukać podobnego rodzaju transportu.

Dostępność specjalistycznych pojazdów maleje, a ceny mogą rosnąć.

Podobne zjawisko występuje także w innych branżach.

Budownictwo, rolnictwo, handel detaliczny czy przemysł mają swoje własne okresy zwiększonej aktywności.

Black Friday i boom e-commerce

W ostatnich latach coraz większe znaczenie ma również sezon zakupowy rozpoczynający się jesienią.

Black Friday, Cyber Monday oraz okres przedświąteczny generują bardzo duży ruch w handlu internetowym.

Towary muszą zostać dostarczone z magazynów centralnych do centrów dystrybucyjnych, sklepów oraz operatorów logistycznych.

Rosnący wolumen transportów powoduje większą konkurencję o dostępne pojazdy.

W takich momentach nawet firmy posiadające regularnych przewoźników mogą mieć problem z zabezpieczeniem pełnej liczby potrzebnych samochodów.

Pogoda także ma znaczenie

Sezonowość nie dotyczy wyłącznie liczby ładunków.

Zimą na rynek wpływają również warunki atmosferyczne.

Śnieg, oblodzenie, silny wiatr czy zamknięte drogi mogą wydłużyć czas realizacji transportu.

Dla przewoźnika oznacza to mniejszą przewidywalność pracy pojazdu.

Jeżeli samochód, który standardowo realizował określoną trasę w jeden dzień, potrzebuje więcej czasu, w skali całego rynku zmniejsza się efektywna dostępność floty.

To również może wpływać na wysokość stawek.

Dlaczego kierunek transportu ma tak duże znaczenie?

Jednym z najważniejszych elementów kształtujących cenę transportu jest możliwość znalezienia ładunku powrotnego.

Załóżmy, że w danym tygodniu bardzo dużo towarów wyjeżdża z Polski do Niemiec.

Jeżeli jednocześnie niewiele ładunków jedzie z Niemiec do Polski, przewoźnik może mieć problem ze znalezieniem transportu powrotnego.

Koszt pustego przejazdu musi zostać gdzieś uwzględniony.

Dlatego transport w jednym kierunku może być zdecydowanie droższy niż dokładnie ta sama trasa realizowana w przeciwną stronę.

To jeden z powodów, dla których proste porównywanie stawek „za kilometr” często prowadzi do błędnych wniosków.

Czy transport można zamówić taniej poza sezonem?

Często tak.

Jeżeli firma może elastycznie planować wysyłki, warto unikać najbardziej obciążonych okresów.

Czasami przesunięcie transportu o kilka dni pozwala znaleźć znacznie więcej dostępnych przewoźników.

Szczególnie ważne jest wcześniejsze planowanie transportów:

• przed świętami
• przed długimi weekendami
• pod koniec miesiąca
• pod koniec kwartału
• w sezonie urlopowym
• podczas największych szczytów handlowych

Im więcej czasu spedytor ma na znalezienie odpowiedniego pojazdu, tym większa jest możliwość wyboru przewoźnika i negocjowania warunków.

Dlaczego cena transportu może zmienić się nawet w ciągu jednego dnia?

Rynek spotowy w transporcie potrafi zmieniać się bardzo dynamicznie.

Rano na danym kierunku może być dostępnych kilkanaście pojazdów.

Kilka godzin później większość z nich może mieć już podpisane zlecenia.

Jeżeli jednocześnie pojawiają się kolejne ładunki, sytuacja rynkowa zmienia się niemal natychmiast.

Dlatego oferta transportowa przygotowana rano nie zawsze będzie aktualna pod koniec dnia.

Nie musi to oznaczać, że ktoś nagle „podniósł cenę”.

Po prostu zmieniła się dostępność pojazdów.

Co może zrobić firma zlecająca transport?

Najważniejsza jest przewidywalność.

Im wcześniej firma przekazuje informacje o planowanych wysyłkach, tym łatwiej przygotować transport na korzystnych warunkach.

Warto przede wszystkim:

• przekazywać spedytorowi prognozy dotyczące liczby transportów
• planować wysyłki z odpowiednim wyprzedzeniem
• informować o zwiększonej produkcji lub sprzedaży
• unikać kumulowania wielu wysyłek w ostatnim możliwym terminie
• zachować pewną elastyczność dotyczącą dnia załadunku

Przy regularnych transportach dobrym rozwiązaniem może być również współpraca z kilkoma sprawdzonymi przewoźnikami albo ustalenie stałych warunków na określone relacje.

Dobry spedytor obserwuje rynek wcześniej

Praca spedytora nie polega wyłącznie na znalezieniu samochodu, gdy klient zgłasza ładunek.

Dużą częścią tej pracy jest obserwacja rynku.

Doświadczony spedytor wie, kiedy zaczynają pojawiać się problemy z dostępnością samochodów i które kierunki mogą w najbliższym czasie stać się droższe.

Dzięki temu może wcześniej poinformować klienta, zaproponować zmianę terminu albo zarezerwować odpowiedni pojazd.

W transporcie kilka dni wyprzedzenia potrafi mieć bardzo duże znaczenie.

Podsumowanie

Sezonowość jest jednym z podstawowych mechanizmów wpływających na ceny transportu drogowego.

Wzrost liczby ładunków, ograniczona dostępność kierowców, święta, okresy urlopowe, sezonowe produkty czy trudne warunki pogodowe mogą powodować znaczące zmiany stawek.

Dlatego cena transportu nie wynika wyłącznie z odległości.

To efekt aktualnej relacji pomiędzy popytem na przewozy a dostępnością pojazdów.

Firmy, które planują transport z wyprzedzeniem i pozostają w stałym kontakcie ze spedytorem, mają znacznie większą możliwość ograniczenia wpływu sezonowych skoków cen.